Ана тили – хәлиқ қәлби, асасий вә әң рошән бәлгүси               Ана тили – хәлиқ қәлби, асасий вә әң рошән бәлгүси
Ана тилим
Стихи
Разместил: Һәмраҗан Амрақ   

6 голосов 
11.06.2010 08:25

Қайси милләт болушидин қәти нәзәр, ана тилиниң йоқулушиға сүкүттә түрдикән, у милләт өзлириниң милли кимликиниму йоқтиду. Тил өз миллитини сөйүш, кимлик вә өзиниң бар болғанлиқини испатлайдиған. Ар-номус шәрәп итибарини қоғдайдиған бир қорал.

Түркийә Җумһурийәтиниң 1-дәвләт рәиси,
Мустапа Кемал

Ана тилим – дана тилим

Илья Бәхтия

Улуқ аниниң жүрәк сөзини
Аңлидим дәсләп ана тилимдин,
Көрдүм әс кирип һаят көзини,
Мени чоң қилған дана тилимдин.

Оқудум мәнму «А», «Б»-дин башлап,
Илим тәмини тетип билимдин.
Өмүр жүкини алдим һапашлап,
Рәхмәт ана тил, рәхмәт дилимдин!

Ана тилимниң муңлуқ әллийи,
Тәвитип мени бөшүктә яттим.
Ат ятса елип ғолниң телини,
Кепинәк қоғлап сәйлитип кәттим.

Җаһанда тәңкәш келәр униңға,
Артуқ тил барму қәдирдан шунчә.
Чүнки шу тилда ана Вәтәнгә
Муһәббитимдин тизимән үнчә.

Подробнее...
 
Или вадиси
Стихи
Разместил: Гульсанам   

1 голос 
13.02.2016 14:25
Илья Бәхтия 

Үзүндә
Кәтмән теғи көк асманни талашқан
Қишта қари, язда мәса ярашқан
Шилдирлишип аққан күмүч булақлар
Әшу тағниң сайлиридин тарашқан
Барақсанлиқ йезиси бар бағрида
Қарғийи бар арчиси бар тағ қирда
Андин төвән тағил дала созулуп
Айланған у дәриғи йоқ тақирға.
Бу тақирниң шивиғи көп теши аз
Сүт уйқида ятар бу ййәр қишу- яз
Бу тақирға көзиниму салмайду
Төписидин учуп өткән өдәк ғаз.
Бу тақирға тағниң сүйи йәмәйду
Ямғур булут үркигәндәк чәтнәйдуң
Томузларда қизип турған тонурдәк
Алдамчи жа мираж пәқәт кәтмәйду.
Бу тақирни атишиду "дала" дәп
Язниң күни сусиз қалсаң бала дәп
Төвинидә Или бойи жаңгаллиқ
Әшу дала есип алған жаладәк.
Кәң далаға қариғанда көз йәтмәс
Бу далада сусиз яшаш қәвәт тәс
Қара булут бәзән қуйуп өткәндә
Бир тамчисин пәқәт зайә әвәтмәс.
Подробнее...
 
Шеирлирим
Стихи
Разместил: Диляра   

2 голосов 
19.10.2015 11:29
Диляра Супиева

Баһар пәсли бәкму әжайип еди
Көңүл хуш болидиған вақитлар еди
Шу күни жүрәккә чин сөйгү селинди
Амма яш жүрәкләр бош әмәс еди
Туймастин жүрәккә отни яқтурди
Бу аләмдә унчилик сөйгүни көрмиди
Дунияда иккиси ялғуздәк билинди
Алдида болған муһаббәт растмеди?!
Жирақта болсиму һәр күни издиди
Шу сезим билән сеғинип қийналди
Бир өмүр сөйдигинини улар чүшәнди
Чүнки бағланған муһаббәт қоймиди
Бир бирини Аллаһдин егилип сориди
Аманлиқ, бәхит бир биригә тилиди
Нәзәр ташлап сөйгүгә асман жиғлиди
Сөйгүниң көзлиридин яш төкүлди...

Подробнее...
 
Латипиләр
Юмор
Разместил: Шахидям   

2 голосов 
24.06.2015 21:29

Ери билән аяли иккиси қорқунушлуқ кино көрүп олтурса, бир мистан момай етилип чиқиптикән...
Аяли: – "АПАААА!!!", дәп вақирапту.
Шу вақтида ери: – Вай мошу сениң апаңниң жүрмәйдиған йери йоқтә, – дәпту!


– Җеним, сизгә әтигәнлиги наштини ятқан орнуңизға әкәлгинимни халамсиз?
– Һә-ә, яхши болатти.
– У вақтида бизниң ашханимизда ухлаң!


Бир күни сараңларни таладики сеткиға солап қоюпту. Шуниңдин кейин бир сараң бармиғини сеткидин чиқирип:
– Ааааа, таланиң соғлиғини – дәпту.


Әгәр сөһбәтләшкәндә, чүшәнмәй яки аңлалмай қалсиңиз "шуни дәймәндә" дәп дәвитиң.


Бир толук аял Фейри билән жуюниватса, өйсигә дости келип қапту:
– Һәй, сән сараңма? Фейри билән қача-қомучни жуюдиғу, – десә,
– Фейри майни йоқ қилиду дәп аңлиған, – дәп җавап берипту жуюниваткан аял.

Подробнее...
 
Бавдун Мурдинов
Личности
Разместил: Zumrat   

1 голос 
31.01.2015 23:28

1914 — 1989

1914 жили Алмута вилайити, Уйғур наhийәсиниң Долата йезисида дунияга калгән. Йеңичә 4 жиллиқ мәктәпни тамамлиған. 1934 жилидин башлап Заили МТС-да тракторист болуп ишлиган. Әмгәктики утуқлири үчүн 1938 жили Москвадики Пүткүл Иттипақлиқ көргәзмигә берип келишкә муйәссәр болған. 1941 жили биринчиләрдин болуп җәң мәйданиға атлиниду. Сталинград үчүн болған җәңләргә қатнишиду. Шундақ шиддәтлик җәңләрниң биридә еғир яридар болиду. Дүшмән оқи бир көзени қуюветиду.

һәрбий госпитальда давалинип, бир көзидин айрилип, өз жутиға қайтиду. Шу җәңләрдә көрсәткән әрлиги үчүн "Қизил Юлтуз", "Шөһрәт" ІІІ дәриҗә, "Улуқ Вәтән уруши" І дәриҗә орденлири вә бир нәччә медальлар билән мукапатланди. 1943 жили 2-тотики нака болуп қайтиду. Уруштин келип Калинин колхозида тракторист, трактор бригадисиниң бригадири, Заили МТС-да участкилик механик хизмәтлирини атқуриду. 1949 — 1950 жиллири Калинин намидики колхозиға рәислик қилиду. Әмгәктә чоң утуқларға йетишкәнлиги арқасида наһийәлик партия комитетиниң әзалиғиға сайлиниду. "Тиң йәрләрни өзләштүргини үчүн" медали билән тәғдирлиниду. һөрмәтлик дәм елишқа чиққичә "Әмгәк" колхозиниң қурулуш материаллири базисиға рәһбәрлик қилиду.

Йеза мәдәнийитиниң тәрәққий етишигә чоң һәссә қошиду. Өмүрлүк җүпти Җанархан момам билән он үч пәрзәнт тепип, қатарға қошти. Җанархан момам биринчиләрдин болуп "Қаһриман ана" намиға сазавәр болған.

Улуқ Вәтән уруши Ғалибийәт куниниң 70 жиллиқ тәвәллудиға беғишланған.

 
Хасийәтлик байрам – Норуз
Интересные материалы
Разместил: Lutpulla   

7 голосов 
22.03.2011 17:57

Дунядики нурғун милләтләр йеңи жилниң башлиниш күнини байрам қилип бекиткән. Бу байрамлар милләтләрниң узақ өтмүш тарихида шәкилләнгән.

Ата-бовилиримиз баһарда от-гияһниң яшнаш һадисисини, отхур һайванларниң орчуш дәврини, шуниңдәк һәр жили юлтузларниң орнини күзитиш арқилиқ, қуяшниң бир жиллиқ дәврини һесаблап жил бешини ениқ бәлгилигән. Қуяшниң һәмәл бурчиға киргән вақтини жил беши қилған. Дәсләптә йеңи жилни «жил беши» яки «күн туғди» дәп атиған болса, 10 әсирләрдин кейинки иранлиқларниң «норуз» сөзини қубул қилип, баһар байримини «норуз» дәп атайдиған болған. «норуз» дики «но» йәни «нәв»-ниң түп мәниси «йеңи», «ериғ» дегәнликтур. «Руз»-ниң мәниси аптап йәни қуяш туғулуп патқучә йоруқ болуп туридиған чағ, дегәнликтур. Демәк, Норуз йеңи күн, қуяш йеңиваштин туғулған йәни яшарған күн, дегәндин ибарәт.

Норуз алтай тиллири вә һинди-иран тиллиридин ибарәт икки хил тил системисиға тәәллуқ болған, бирқанчә хил тил аилисидә сөзлишидиған милләтләрниң байрими.

Норуз – баһар байрими, узақ өтмүштики ағунлиримиздин башлинип, хәлқимиз арисида изчил давамлишип кәлгән әнәниви байрам. Йүсүп Хас Һаҗип, Нәсиридин Рәбғузи, Әлшир Нәваий қатарлиқ илим устилириниң әсәрлиридә Норуз тәсвирлири рошән көзгә челиқиду. Норуз ялғуз деһқан, чарвичиларниңла әмәс, омумий хәлқниң байрими. Хәлқниң қиш-зимистандин аман чиқип, иллиқ аптапни арзулиған хошаллиқини ипадиләйдиған, өзлири туғулуп өскән земинниң көркигә болған муһәббитини, өз ара һиммәт-сахавитини, инақлиқини, бәхитлик әтигә болған үмидварлиқини гәвдиләндуридиған әмгәк байримидур.

Подробнее...
 
Письменность уйгуров
Интересные материалы
Разместил: Мәмур   

4 голосов 
02.03.2010 17:32

Восточный Туркестан издавна притягивает к себе внимание ученых всего мира. Уже в конце 18-го – начначале 19 вв. было отправлено 11 российских экспедиций, 3 английских, 2 французских, 4 немецких, 3 японских. Данные экспедиции обнаружили в В.Т. развалины древних городов, захоронения неведомых людей, архитектурные ансамбли и огромное количество письменных текстов, написанных на бумаге, на деревянных дощечках и стенах. Они вывезли огромное количество материалов, которые включают в себя письменные памятники, фрески и т.д. Сейчас эти материалы хранятся в музеях, библиотеках и хранилищах Санкт-Петербурга (Россия), Берлина (Германия), Лондона (Великобритания), Парижа (Франция), Пекина (Китай), Нью-Дели (Индия) и Японии. Самая большая коллекция древнеуйгурский рукописей и фрагментов – Турфанское собрание – была собрана немецкими исследователями А. Грюнведелем и А. Лекоком (1902 – 1914 гг.). Она насчитывает более 8 тыс. единиц. Российская коллекция ЛО АН насчитывает около 4200 единиц хранения. Материалы обеих коллекций хорошо изучены, и некоторые из них опубликованы. Меньшее количество рукописей находится в остальных коллекциях. Они малоизученны.

Подробнее...
 
Өлүмгә қиймайдиған инсан еди
Личности
Разместил: Саламатхан   

1 голос 
21.05.2014 19:50

Билмидим, немишкиду кейинки вақитларда өткән өмүрни пат-пат ойлайдиған болуп қалдим. Шуниң ичидә болупму студентлиқ дәвирләр вә униңдин кейинки әмгәккә арилашқан чағлар...

Яш едуқ. Бизни алий вә бүйүк мәхсәтләр алда күтмәктә еди. Мана шундақ арзуни қанат қилип яшап жүргән күнлиримдә үзидин нур йеғип турған, көзлиридин күлкә кәтмәйдиған, сөзгә бәкму чевәр, һәр кимни қайил қилидиған, меңиш-туруши чапсан, бирдинла көңлүңни тепип, һәр қандақ мавзуда сөһбәтлишип, сени зериктүрмәйдиған жигит билян тонушуп қалдим. У мениңдин бәш-алтә яш чоң екән. Шундақ болсиму, биз ишләватқан саһаримиз бир үчүнму (һәрикитимиз – стоматолог), бара-бара ака-инидәк йеқинлишип, қериндашлардәк болуп кәттуқ.

Подробнее...
 
< Предыдущая 1 2 3 4 5 6 Следующая >